Friday, August 15, 2025

کمپوست څنګه او ولی باید استفاده شی؟

 کمپوست یو ارګانیک مواد دی چې د نباتاتو، څارویو او نور عضوي موادو د تخمیر او تجزیه له لارې جوړېږي. دا یو طبیعي فاسټ فود دی چې د ځمکې جوړښت ښه کوي، د هغې خړوبولو وړتیا زیاتوي، او د نباتاتو د ودې لپاره غوره مواد ورکوي. کمپوست د خاورو لپاره یوه خوره ماده ده چې نه یوازې د هغې حاصلخیزي زیاتوي، بلکه د اوبو ساتنه، د خاورو هوا کول او د نباتاتو د ښه روغتیا لپاره هم مرسته کوي.

د کمپوست جوړولو پروسه

کمپوست د مختلفو عضوي موادو لکه سبزيجاتو، نباتي پاتې شونو، د وچو پاڼو، ځمکني ککړتیاو، او د حیواني پاتې شونو (لکه د غواګانو، سترو او وړو څارویو فضله مواد) له ترکیب څخه جوړېږي. دغه مواد په ځانګړو شرایطو کې تجزیه کېږي.

کمپوست جوړولو لپاره مواد:

  1. نباتي مواد:
    • د سبزیجاتو او مېوو پاتې شوني
    • د وچو پاڼو او ګلانو پاتې شوني
    • د چمن یا کښتونو پرې شوي برخې
    • د ډبرې او کچالو پوټکي
  2. حیواني مواد:
    • د څارویو فضله (لکه د غواګانو یا مرغیو فضله)
    • د مرغیو هګۍ، د هغوی پاڼې یا د چرګانو قفس کې پاتې شوني
  3. کاغذ او کارتونه:
    • کارتونونه یا کاغذونه چې په کوچنیو ټوټو کې پرې شوي وي
    • کارول شوي دستمالونه
  4. د خاورو او د ځمکې د پاتې شونو مواد:
    • د ځمکې د بوی (پوډر) مواد
    • ځینې معدني مواد لکه د کلسیم یا اوسپنې کم مقدار

کمپوست جوړولو د پروسې مراحل:

  1. مواد راټول کړئ: د حیواني، نباتي او کاغذي موادو ترکیب باید ۱:۳ یا ۱:۴ (حیواني مواد: نباتي مواد) وشي.
  2. ځای غوره کړئ: د کمپوست جوړولو لپاره باید د هوا او رطوبت مناسب ځای انتخاب شي، ترڅو مواد ګړندي تجزیه شي.
  3. مواد پرتې کړئ: د کمپوست په جوړولو کې مواد باید پرتې شي ترڅو د هوا جریان په آسانۍ سره تر ټولو برخو ته ورسیږي.
  4. ورځنۍ اوبه ورکول: کمپوست باید په مناسب ډول اوبه شي، خو ډیره اوبه نه ورکول شي ځکه چې دا به د موادو له تجزیه کولو سره مرسته ونه کړي.
  5. مخلوط کول او د موادو هماغه تازه کول: هره څلور یا شپږ ورځې وروسته د کمپوست مواد باید یو ځای وګرځول شي. دا د تجزیه پروسه ګړندۍ کوي.
  6. د کمپوست ارزونه: د کمپوست تیاروالی ته په کتو سره چې د تارونو او اوبو ترمنځ ښه توازن وي، کمپوست د څو هفتو یا میاشتو وروسته کارول کیدای شي.

ولې باید کمپوست وکارول شي؟

  1. د خاورو حاصلخیزي زیاتول:

    • کمپوست د خاورو په جوړښت کې ښه والی رامنځته کوي، ځکه چې دا د خاورو هوا کولو ته مرسته کوي، او له دې سره د اوبو جذب ظرفیت زیاتوي. دا د نباتاتو لپاره یو ښه اوبو لرونکی چاپیریال رامنځته کوي.
    • کمپوست د خاورو د معدني موادو (لکه نایتروجن، فاسفورس او پوتاشیم) توازن کوي او د نباتاتو لپاره په جلا ډول یې موجودیت زیاتوي.
  2. د اوبو ساتنه:

    • کمپوست د اوبو ساتلو ظرفیت زیاتوي. کله چې کمپوست د خاورو سره یوځای شي، دا په خاوره کې اوبه نیسي او له دې سره د اوبو ضایع کموي. د دې سره نباتات د وچکالي په دوران کې هم ژوندۍ پاتې کیږي.
  3. د ککړتیاو مخنیوی:

    • کمپوست د عضوي موادو د تجزیه کولو یوه طبیعي لاره ده چې په دې سره د ککړتیا د مخنیوي لپاره ښه فرصت وړاندې کوي. د کثافاتو د ورکولو او ځمکې د ککړتیا کمولو لپاره کمپوست یو مؤثره حل دی.
  4. د کیمیاوي موادو کارونې کموالی:

    • کمپوست د ارګانیک کود په توګه کارول کیږي، چې د کیمیاوي کودونو اړتیا کموي. کیمیاوي کودونه په ځمکه کې اوږد مهاله منفي اغیزې لري، خو کمپوست طبیعي مواد دي چې د خاورو د جوړښت او حیاتي سیستم لپاره غوره دي.
  5. د اوبو او د هوا پاکوالی:

    • کمپوست د ځمکې او اوبو د ککړتیا مخه نیسي، ځکه چې عضوي مواد په طبیعي ډول تجزیه کیږي او د نباتاتو لپاره اړین مواد وړاندې کوي.
  6. د طبیعت ساتنه او د اقلیم بدلون سره مبارزه:

    • کمپوست د کاربن ډای اکسایډ کمولو کې مرسته کوي. کله چې عضوي مواد په طبیعي توګه تجزیه شي، دا د کاربن نه خارج کیږي، په دې توګه د اقلیم بدلون سره مبارزه کوي.
  7. د خرڅلاو او زراعت لپاره ارزانه بدیل:

    • د کمپوست جوړول یو ارزانه پروسه ده چې تاسو کولی شئ په خپل کور کې ترسره کړئ. دا د زراعت د اړتیاوو پوره کولو لپاره ډېر اقتصادي او پایدار حل دی.

د کمپوست کارولو طریقه:

  1. د کورني باغ لپاره:
    • کمپوست د نباتاتو لپاره د غوره او طبیعي تغذیه ماده ده. تاسو کولی شئ کمپوست د خاورې سره ګډ کړئ یا یې د کښتونو شاوخوا خپور کړئ.
  2. د غلو او سبزیجاتو د تولید لپاره:
    • د کمپوست کارول د غلو یا سبزیجاتو د کښت لپاره ډیر ګټور دي. دا د خاورو حاصلخیزي زیاتوي او د سبزیجاتو د ودې لپاره اړین مواد ورکوي.
  3. د ځنګلونو او کښتونو لپاره:
    • کمپوست کولی شي د ځنګلونو یا د درختو د شاوخوا خاوره ښه کړي. دا د ځنګل د روغتیا لپاره یو مهم رول لوبوي.
  4. د ځمکې د بیا رغولو لپاره:
    • د زراعت کې که ځمکه زیانمنه شوې وي، د کمپوست کارول د هغې بیا رغونه کې مرسته کوي او د خاورو حاصلخیزي ته وده ورکوي.

پایله:

کمپوست یو طبیعي، ارزانه او مؤثره حل دی چې د خاورو د حاصلخیزۍ زیاتولو، د اوبو ساتنې، د ککړتیا د کمولو، او د نباتاتو د روغتیا د ښه کولو لپاره کارول کیږي. د کمپوست جوړولو او کارولو پروسه د طبیعت سره همغږي کوي او د اوږدمهاله زراعت لپاره غوره حل وړاندې کوي. د دې سره سره، دا د اقلیمي بدلونونو سره د مبارزې لپاره هم یو ګټور ابزار دی

No comments:

Post a Comment

Labels

additives in food and its function Afghan afghan fruits Afghanistan Agriculture agriculture development allergen aspatum Breastfeeding business calendar cataloupe climate change; food system climate change; global warming; CO2 codex color codes Consulting convert cooking oil cooking temperature Corona Virus Covid-19 dairy developing countries eating healthy economic growth EFSA ethics EU event fat consumption food food business food business operator food control food cost Food Delivery food emergency food establishment food grade plastic food hygiene law food insecurity food inspection food inspection data food journal food label food law food losses food management food process food quality Food safety food safety costs food sampling food security food security; climate change food standard food surveillance food system food traceability food tracking Food Waste foodborne illness fraud GMP government greenhouses gasses Gregorian HACCP halal hazardous foods health claim Hebrew Hijri Horticulture ISO ISO 22000 Julina kosher lableling leadership Management meat meat safety milk quality milk safety NCD nutrition obesity organic food outbreaks package packaging Persian pesticides policy post harvest poverty processed product processing product authorization QMS regulatory restaurant Rural development safety Saffron SayedMohammadNaimKhalid shopping snacks social responsibility strawberry unprocessed product value chain Waste water water safety WTO zest انګور ایزو تغذی خواړه خواړه ، هسپ ، دخوړ ساتنه ، د ریسک مدیریت خواړیز مصونیت د چرګ غوښه د حیواناتو روغتیا د خوړو مارکیت د غذایی موادو و چولو لاری چاری دخوړو پروسس دخوړو څخه ناروغۍ دخوړو محفظویت دغذایی موادو پروسس روغن پخت و پز ستاندارد ٰ، شیدی شیدی ،‌ دغذایی موادو پروسس شیر ، پاستوریزاسیون غوښه ‌،‌ کیفیت فسټ فوډ ،‌ افسردګی ،‌ خواړه کیفیت کیله لابراتوار مایکروبیولوژی ، د ریسک مدیریت مایونیز مصؤنیت غذایی وزن BMI